პრეზერვატივის ისტორია

პრეზერვატივი, იგივე კონდომი, დღეს მსოფლიოში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული კონტრაცეპტივია. მისი უპირატესობა ისაა, რომ ერთდროულად ორ ამოცანას წყვეტს: არასასურველ ორსულობასაც აფერხებს და სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგანაც იცავს. მეორე ფუნქცია, სხვათა შორის, ისტორიულად უფრო ადრე გახდა მისი მთავარი დანიშნულება, ვიდრე პირველი.

ტყავის ტომსიკებიდან ლატექსამდე

ითვლება, რომ პრეზერვატივის მსგავს საშუალებას ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში იყენებდნენ. ქაიროს მუზეუმში ინახება ტყავის პატარა ტომსიკები, რომლებსაც პირველ პრეზერვატივებად მიიჩნევენ და ფარაონ ტუტანხამონს უკავშირებენ.

საუკუნეების განმავლობაში კონდომს სელის ქსოვილის, ცხოველის ნაწლავისა და თხელი ტყავისგან ამზადებდნენ - უკანასკნელი ორი მრავალჯერადი გამოყენებისთვის იყო განკუთვნილი და ხმარებამდე ხსნარში ალბობდნენ. ყველაფერი შეიცვალა რეზინის ვულკანიზაციის აღმოჩენის შემდეგ XIX საუკუნეში, როცა წარმოება მასობრივი გახდა. დღეს პრეზერვატივს ლატექსის, პოლიურეთანისა და ვინილისგან აწარმოებენ.

განსაკუთრებული როლი ამ ისტორიაში სიფილისმა ითამაშა. XV საუკუნის ბოლოს, როცა კოლუმბის ეკიპაჟმა ეს დაავადება ევროპაში „ჩამოიტანა“, ეპიდემიამ კონტინენტი მოიცვა. სწორედ ამის საპასუხოდ, 1564 წელს იტალიელმა ანატომმა გაბრიელე ფალოპიომ აღწერა სელის ქსოვილის გარსი და პირველად შემოგვთავაზა იგი ინფექციისგან დაცვის საშუალებად, და არა კონტრაცეპტივად.

რომელი აირჩიო

ყველაზე გავრცელებული ლატექსის პრეზერვატივია, თუმცა ალერგიულ ადამიანებს ის არ უხდებათ - ლატექსი საკმაოდ ძლიერი ალერგენია. ასეთ შემთხვევაში ალტერნატივა პოლიურეთანის ან პოლიიზოპრენის პრეზერვატივია, რომელიც სითბოსაც უკეთ ატარებს.

ზოგიერთ პრეზერვატივს სპერმიციდული საცხი აქვს, რომელიც სპერმატოზოიდებს კლავს ან მათ მოძრაობას აფერხებს. თანამედროვე რეკომენდაციებით ასეთი პრეზერვატივები აღარ ითვლება უპირატესად, რადგან სპერმიციდი ლორწოვანს აღიზიანებს და ხშირი გამოყენებისას ინფექციის რისკს ზრდის, ვიდრე ამცირებს.

საცხთან დაკავშირებით ერთი წესი გახსოვდეს: ლატექსს ზეთოვანი და ცხიმოვანი საშუალებები აზიანებს - კრემი, ვაზელინი, სხეულის ლოსიონი, კოსმეტიკური ზეთი. ლატექსი მათგან რამდენიმე წუთში სუსტდება და სკდება. გამოიყენე მხოლოდ წყალზე ან სილიკონზე დაფუძნებული ლუბრიკანტი.

ბევრი ფიქრობს, რომ პრეზერვატივს ზომა არ აქვს. ეს შეცდომაა: მეტისმეტად ვიწრო იხევა, ზედმეტად ფართო კი სრიალებს, ორივე შემთხვევაში კი დაცვა ილუზიად რჩება. არჩევანი დღეს მართლაც დიდია - სხვადასხვა ფერის, ფორმის, სურნელისა და ზედაპირის (გლუვი ან ხაოიანი). სანდო მარკებად ითვლება Contex, Durex, Sico, Lifestyle და Visit.

ქალის პრეზერვატივი

1990 წელს პოლიურეთანისგან შეიქმნა ქალის პრეზერვატივი (ფემიდომი). ეს არის გრძელი, ცალ ბოლოში დახურული მილი, რომელსაც ორივე ბოლოში რგოლი აქვს. პატარა რგოლი საშოში თავსდება და ადგილზე იჭერს, დიდი კი გარეთ რჩება და გარე ორგანოებსაც იცავს.

მისი უპირატესობა ისაა, რომ სქესობრივ აქტამდე რამდენიმე საათით ადრეც შეიძლება ჩადგმა და საშოში 10 საათამდე დარჩენა - განსხვავებით მამაკაცის პრეზერვატივისგან, რომელიც მხოლოდ აქტის დროს გამოიყენება. ერთდროულად ორივე ტიპის გამოყენება კი დაუშვებელია: ისინი ერთმანეთს ეხახუნება და იხევა.

რამდენად საიმედოა

სწორად და თანმიმდევრულად გამოყენებისას პრეზერვატივის ეფექტურობა დაახლოებით 98%-ია. რეალურ ცხოვრებაში კი, სადაც ხდება გვიან ჩაცმა, არასწორი შენახვა ან ვადაგასული პროდუქტის გამოყენება, ეს მაჩვენებელი 85%-მდე ეცემა. ანუ პრობლემა თითქმის ყოველთვის მასალაში კი არა, გამოყენებაშია.

მთავარ ნაკლად მგრძნობელობის შემცირებას ასახელებენ, რის გამოც პოპულარულია ულტრათხელი მოდელები - თუმცა ისინი უფრო ადვილად სკდება. და ბოლოს, ერთი წვრილმანი, რომელსაც ხშირად ივიწყებენ: შეფუთვა კბილით არასდროს გახსნა და პრეზერვატივი საფულეში თვეობით არ ატარო. სითბო და ხახუნი მას ჩუმად აზიანებს.