სექსოლოგიური ენციკლოპედია ბისექსუალობას (ლათ. bis - ორჯერ + სექსი) განმარტავს, როგორც ინდივიდის ლტოლვას, სქესობრივი კონტაქტი იქონიოს ორივე სქესის წარმომადგენელთან. ტერმინი ადრე სხვა მნიშვნელობით იხმარებოდა და თანამედროვე შინაარსი მას ზიგმუნდ ფროიდმა შესძინა.

სწორედ ამ პერიოდში გამოირკვა, რომ ადამიანის ემბრიონი საწყის ეტაპზე სქესობრივად დიფერენცირებული არ არის - მას ორივე, მდედრობითი და მამრობითი, ორგანიზმის საერთო ჩანასახი აქვს. ამ ფაქტმა ფროიდი იმ დასკვნამდე მიიყვანა, რომ ქვეცნობიერად ყველა ადამიანი ბისექსუალია. მისი ინტერპრეტაციით, ბისექსუალურ ფანტაზიებში აისახება საკუთარი თავის ორივე სქესის წარმომადგენლად აღქმის სურვილი, როცა ადამიანს არ სურს მთლიანად ერთ სქესს ეკუთვნოდეს.

კინსის კვლევა

ფროიდის შემდეგ მეცნიერებამ ბისექსუალობას დიდი ხნით ზურგი შეაქცია - კვლევები პრაქტიკულად არ ტარდებოდა. მდგომარეობა 1950-იან წლებში შეიცვალა, როცა ბიოლოგმა ალფრედ კინსმა ნამდვილი სექსუალური რევოლუცია მოახდინა. მან ჩაატარა ისეთი მასშტაბის კვლევა, რომლის ანალოგიც დღემდე იშვიათია: ათასობით სიღრმისეული ინტერვიუ ერთი მარტივი კითხვის გარშემო - ვისთან აქვთ ადამიანებს სექსი და რა სურვილები აქვთ სინამდვილეში.

შედეგებმა აჩვენა, რომ ორივე სქესისადმი ლტოლვა ბევრად უფრო გავრცელებულია, ვიდრე ეგონათ: ქალების 28%-ს და მამაკაცების 46%-ს განუცდია ლტოლვა ან ჰქონია ურთიერთობა საკუთარი სქესის ადამიანთან. სწორედ ამ მონაცემებმა გახადა შესაძლებელი ბისექსუალობის განხილვა ფსიქოლოგიურ და არა ფიზიოლოგიურ მოვლენად. კინსმა აქედან გამომდინარე შემოგვთავაზა შკალაც, სადაც ორიენტაცია ორ პოლუსს შორის უწყვეტ სპექტრად არის განაწილებული.

ამბისექსუალობა

1979 წელს მასტერსმა და ჯონსონმა აღწერეს ბისექსუალების ქვეჯგუფი - ამბისექსუალები. ეს იყო ქალებისა და მამაკაცებისგან შემდგარი ჯგუფი, რომლის წევრებისთვისაც პარტნიორის სქესს არანაირი მნიშვნელობა არ ჰქონდა.

ეს ორი მოვლენა ერთმანეთს არ ემთხვევა. ბისექსუალობას საფუძვლად მაინც უდევს კონკრეტული პარტნიორის თვისებებისა და პიროვნებისადმი ლტოლვა, ამბისექსუალობის შემთხვევაში კი სქესი და ხშირად პიროვნებაც არჩევანის ფაქტორად საერთოდ არ განიხილება.

ცალკე ორიენტაცია თუ გარდამავალი ეტაპი

იუტას უნივერსიტეტის მკვლევრებმა, ლიზა დაიმონდის ხანგრძლივი კვლევის საფუძველზე, აჩვენეს, რომ ბისექსუალობა ქალებში სექსუალური ორიენტაციის დამოუკიდებელი სახეა. ის არც „საკუთარი თავის ძებნაა" და არც ლესბოსური ორიენტაციის შენიღბვის მცდელობა - ათწლეულების განმავლობაში დაკვირვებულ ქალთა ნაწილს ეს ორიენტაცია სტაბილურად შეუნარჩუნდა.

ამავე დროს დადგინდა, რომ ცალკეულ შემთხვევებში ბისექსუალობა შეიძლება იყოს ორიენტაციის ფორმირების შუალედური სტადია, ან ერთგვარი „თავდაცვის" მექანიზმი - მაგალითად, ჰომოსექსუალი ადამიანის მცდელობა, ჰეტეროსექსუალურ გარემოში მოახდინოს ადაპტაცია. ეს ორი ახსნა ერთმანეთს არ გამორიცხავს, უბრალოდ სხვადასხვა ადამიანზეა გამოსადეგი.

დღევანდელი საზოგადოება ფსიქოსექსუალური ფუნქციების გამოვლინებებისადმი გაცილებით ტოლერანტულია, ვიდრე ოდესმე. თუმცა ბისექსუალები დღემდე აწყდებიან სპეციფიკურ პრობლემას, რომელსაც „ბი-წაშლას" უწოდებენ: მათ ორიენტაციას ხშირად ან გარდამავალ ეტაპად აღიქვამენ, ან საერთოდ არ თვლიან რეალურად არსებულად.